Một đêm của người mẹ đang chọn trường đầu đời cho con

23h15. Cả nhà đã ngủ. Chị Vân vẫn thức.

Mai là hạn chót ghi danh cho bé Na vào lớp mầm. Đứa con đầu lòng. Lần đầu tiên trong đời chị phải giao con cho người lạ trông tám tiếng một ngày.

Trên đùi là cuốn sổ tay. Chị ghi ba cái tên trường. Bên cạnh mỗi tên là vài dòng chị nắn nót.

Trường thứ nhất gần nhà nhất. Chị từng ghé. Cô tiếp đón niềm nở, nói rất hay về chương trình. Nhưng khi chị về mở fanpage trường lên, bài mới nhất là hai tuần trước. Chị ngồi nhìn màn hình, tự hỏi: "Bên trong một ngày của bọn trẻ thực sự diễn ra thế nào? Mình chẳng biết gì cả."

Trường thứ hai xa hơn một chút, học phí cao hơn. Nhưng tối nào fanpage cũng có ảnh. Hôm thì các con nặn đất, hôm thì ngồi ăn xế thành hàng, hôm thì một bé đang ngủ trưa được đắp chăn. Chị không quen ai ở đó. Nhưng chị xem được từng ngày.

Chị mở lại trang trường thứ hai lần thứ ba trong đêm. Dừng lại ở tấm ảnh một em bé trạc tuổi Na, đang cười toét lúc chơi cầu trượt. Dưới ảnh có dòng: "Sáng nay lớp Mầm 2 ra sân vận động."

Chị nhìn tấm ảnh đó rất lâu.

Và chị nghĩ về điều thật sự làm chị sợ. Không phải sợ con học chậm. Bé mới ba tuổi. Chị sợ con khóc cả ngày mà chị không biết. Sợ con bị bỏ một góc. Sợ con ốm mà tới chiều đón mới hay. Sợ cái cảm giác mù mịt — giao đứa con bé bỏng vào một nơi rồi cả ngày không thấy gì, không nghe gì.

Trường thứ hai không hứa gì với chị. Nhưng nó cho chị thấy. Và với một người mẹ đang run tay ghi danh lúc nửa đêm, "được thấy" đáng giá hơn mọi lời hứa.

23h50, chị gạch tên trường thứ nhất. Khoanh tròn trường thứ hai. Gấp sổ lại. Đi ngủ.

Tôi kể câu chuyện này không phải để chê trường thứ nhất. Biết đâu trường đó chăm con còn tốt hơn. Vấn đề là: người mẹ kia không bao giờ biết được điều đó. Khoảng cách giữa một trường tốt và một trường được chọn, đôi khi chỉ là vài tấm ảnh mỗi chiều.

Mùa tuyển sinh này, sẽ có rất nhiều chị Vân thức tới khuya, cầm sổ, gạch tên trường. Câu hỏi cho cô không phải "trường mình có tốt không". Câu hỏi là: "Người mẹ ngồi trong bóng tối lúc 23h kia, có thấy được một ngày ở trường mình không?"

Hãy tưởng tượng nếu mỗi chiều, không cần ai ngồi nghĩ ngợi, trường mình vẫn tự gửi tới phụ huynh một mẩu hình ảnh, một dòng báo con ăn ngủ ra sao. Để khi họ mở điện thoại lúc nửa đêm, họ thấy con mình đang được sống một ngày tử tế.